Oyunlaştırılmış kalori takibi: bir arkadaş kayıt tutmana nasıl yardım eder?

Oyunlaştırılmış kalori takibi neden işe yarayabilir?

Bir yemek günlüğü ancak ona dönmeye devam edersen işe yarar. Sade bir takip uygulamasında uygulamayı açmanın asıl sebebi bir rakama bakmaktır. İyi bir günde sorun yok. Dağınık bir günde ise görmek istediğin son şey odur; uygulama kapalı kalır ve kaçan bir gün sessizce bir haftaya dönüşür.

Bir arkadaş başka bir sebep ekler: onun nasıl olduğuna bakmak. Bu sebep dağınık günlerde de geçerlidir, çünkü seni yargılamak için bekleyen kimse yok. Uygulamayı selam vermek için açarsın, öğle yemeğini kaydetmek de hemen orada. Pencere önündeki saksıyı sulamak gibi: küçük, her gün ve sıcak. Bir zamanlar cebinde sanal bir evcil hayvan beslediysen fikir sana tanıdık gelecek; farkı, bu sefer baktığın şeyin kendi alışkanlığın olması.

• Suçluluk olmayan bir sebep: uygulamayı puanlanmak için değil, ziyaret için açarsın.
• Görebildiğin geri bildirim: bir rakamın kırmızıya dönmesi yerine, kaydettikçe bir şeyler büyür.
• Küçük bir başlangıç: yoğun bir günde tabağının bir fotoğrafı bile yeter, gerisini Doy okur.
• Gerçek hayata yer: kaçan bir gün cezalandırılmaz; dolu bir fıçı onu kapatabilir.

Kırmızı rakamlar yerine büyüyen bir dünya

Birçok takip uygulaması toplamlarla konuşur: kalan, aşılan, eksik. Rakamlar faydalıdır, Doydum da gösterir; ama renk kodlu toplamlar her öğünü geçti kaldı sınavına çevirir. Eğlenceli bir kalori sayma uygulaması ilerlemeyi büyüyen bir şey olarak da gösterebilir; böylece kayıt tutmanın karşılığı, ne yersen ye, olumlu kalır. Bu, rakamları saklamak demek değil: kaloriler, makrolar ve hedefin hepsi yerinde duruyor. Sadece ilk gördüğün şey bir hüküm değil, bir bahçe.

Doydum'da ödül daha az yemeye değil, fark etmeye. Bir kâse mercimek çorbası da kaydetsen bir porsiyon baklava da, çiftliğe yeni bir sıra eklenir; ürünü de yemeğin adından gelir. İlerleme grafikleri kaydetmediğin günleri sıfır olarak değil, kaydedilmemiş olarak gösterir; boşluk boşluk olarak kalır, hiç yememişsin gibi görünmez. Bu fikri kırmızı rakam yerine bahçe yazımızda daha ayrıntılı anlattık.

Bir günü kaçırırsan seri bozulur mu?

Seriler kopana kadar motive eder; koptuklarında ise bırakmak için bir bahaneye dönüşebilir. Affeden seri, çekimi korur ama uçurumu kaldırır. Doydum'da şöyle çalışır:

• En az bir öğün kaydettiğin gün sayılır; mükemmel bir gün olması gerekmez.
• Her 7 kayıtlı gün bir yağmur fıçısını doldurur; en fazla iki fıçı biriktirebilirsin.
• Dolu bir fıçı kaçırdığın bir günü kapatır ve seri sürer.
• Tatile mi gidiyorsun, ara mı vereceksin? Uzakta modu 14 güne kadar seni bekler.

Diyelim ki 14 gün üst üste kaydettin: iki fıçı da dolu. Bir cumartesiyi kaçırırsan fıçılardan biri o günü kapatır, seri saymaya devam eder. Yani düzenli geçen bir hafta, sana zor bir gün için bir can simidi kazandırır. Doy bunu en sade haliyle söylüyor: “Dünü bir yağmur fıçısı halletti. Serimiz sürüyor.” Hikâyenin tamamı affeden seri yazımızda.

Doy ile tanış: sanal evcil hayvanlı kalori uygulaması

Doy, uygulamanın içindeki bir çiftlikte yaşayan küçük, piksel çizim bir karakter. Sana not vermek için değil, eşlik etmek için orada. Neler yaptığına bakalım:

• Ruh halleri var: uykuludan gururluya, gününün gidişatına göre değişir.
• Bedeni senin su ölçerin. Sen içtikçe dolar; bir bakışta nerede olduğunu anlarsın. Günlük su hedefin vücut ağırlığının her kilogramı için 33 ml, 50 ml'ye yuvarlanmış ve en az 1,5 L; su ihtiyacı hesaplama aracı bunu senin için yapar.
• Yemeğine adıyla tepki verir. Bir çorba kaydedersen şöyle diyebilir: “Çorba bu, gerisi teferruat.”
• Gözleri parmağını takip eder, sen ekranda gezdirdikçe.
• Onu seversen kızarır: “Tamam tamam, kızardım.”
• Kısa ve sıcak cümlelerle konuşur; uygulaman hangi dildeyse Türkçe ya da İngilizce.

Bir fotoğraf taradığında tabağını da o okur: telefonu kaldırır, feneri açar, çıt, makrolar telefonuna uçar. Ardından küçük bir tepki gelir: proteinli bir tabağa kas gösterisi, sıcacık bir yemeğe keyifli bir tadım, hamurlu bir şeye bir enerji çakması. Doy asla utandırmaz, bedenler hakkında yorum yapmaz ve planının alt sınırının altında yemeni asla önermez.

Doy'un çiftliğinde neler büyür?

Çiftlik, günlüğünün bir yer olarak çizilmiş hali. Üzerindeki her şey senin yaptığın bir şeyden gelir:

Bir gün şöyle geçebilir: kahvaltı ilk sırayı eker, sıra birkaç saat içinde olgunlaşır. Akşam yürüyüşü son taşları döşeyip kapıyı açar; öğünlerin ve suyun da tamamsa gün, çitin dibinde bir ayçiçeğiyle biter.

Hayvanlar kazanılır, asla satın alınmaz. Mevsimler ve günün saati çiftliği değiştirir; Cadılar Bayramı'nda ve Noel'de çiftlik süslenir (daha fazlası Doy'un çiftliğinde mevsimler yazısında). Çiftliğinin bir kartpostalını da paylaşabilirsin. Hadi bir tur at:

Doy ana ekranında yaşayabilir mi?

Evet. Doydum'un iOS widget'ı Doy'u ana ekranına taşır; Doy orada bugünkü suyunla dolar. Uygulamayı açmadan tek dokunuşla 250 ml'lik bir bardak ekleyebilirsin. En küçük yoklama bu: Doy'a bir bakış, bir dokunuş, tamam. Öğünlerin arasında alışkanlığı sıcak tutan da bu küçük yoklamalar. Öğünleri yine uygulamanın içinde kaydedersin; widget ise gün boyunca Doy'u gözünün önünde tutar.

Ne kadar içmen gerektiğini günde kaç litre su içmeliyim rehberinde anlattık; Doy'un dolduğunu ana sayfamızda da izleyebilirsin.

Evcil hayvanlı bir kalori uygulamasında nelere bakmalı?

Arkadaşı olan uygulamaları karşılaştırıyorsan, birkaç soru dost canlısı bir yardımcıyı dırdırcı olandan ayırır:

• Kaydı mı ödüllendiriyor, az yemeyi mi? Yalnızca düşük rakamlara sevinen bir arkadaş, başka bir skor tablosuna dönüşür.
• Kötü günlerde nazik mi? Azarlamayan, sana üzgün suratlar göstermeyen ve esneyen bir seri sunan bir uygulama ara.
• İlerleme satın alınabiliyor mu? Hayvanlar ya da süsler satılıyorsa oyun, alışkanlıkla yarışmaya başlar.
• İstediğinde sessiz kalıyor mu? Hatırlatıcıları açmak senin kararın olmalı.
• Hesap hâlâ yerinde mi? Belirsiz rakamların üzerine konmuş bir evcil hayvan yalnızca süstür.

Doydum'un cevapları şöyle: Doy ne kadar az yediğine değil, kayda tepki verir; asla azarlamaz; hayvanlar kazanılır, asla satın alınmaz; öğün hatırlatıcıları sen açana kadar kapalıdır; altındaki plan da adım adım gösterilen, formüle dayalı bir hesaptır.

Eğlenceli bir kalori sayma uygulaması yeterince ciddi mi?

Eğlenceli bir kalori sayma uygulaması, altındaki kayıt kadar ciddidir. Doy rakamları değiştirmez; onları yazmaya devam etmen için daha sıcak bir sebep verir. Önemli kısımlar her iyi takip uygulamasındakiyle aynı:

• Fotoğraf, barkod ve aramayla kayıt; kaydetmeden önce düzenleyebildiğin tahminler.
• Mifflin–St Jeor denklemine dayanan, adımlarını gösteren ve bir alt sınırın altına inmeyen bir plan.
• Kalori, su, adım ve kilo için 7, 30 ya da 90 günlük grafikler.

Doy'un grafik yorumları da aynı ciddiyetle çalışır: yalnızca sen istediğinde gelir ve her notta yapay zekanın yazdığı, tıbbi tavsiye olmadığı açıkça belirtilir.

Bir arkadaş alışkanlığı destekler, işi senin yerine yapmaz. Ne yiyeceğini yine sen seçersin ve bazı günler dağınık geçer; bu çok normal. Tıbbi bir sebeple takip ediyorsan, hamileysen ya da yemek konusu seni geriyorsa önce bir doktora veya diyetisyene danış. Kendi rakamlarını kalori hesaplama aracıyla bulabilir, kaydın günlük düzene nasıl oturduğunu yemek günlüğü nasıl tutulur rehberinde okuyabilirsin.

Merak edilenler